Кетпе/Ketpe

Развлекательный портал

ҚАРАҚАЛПАҚ РУЫ

ҚАРАҚАҚАЛПАҚ РУЫНЫҢ ТАРИХЫ

Шежірелік деректерге қарағанда, Ұлы жүзде сырт қарақалпақ, Орта жүзде іш қарақалпақ, Кіші жүзде қаптал қарақалпақ деген елдер болған. Бұлар қарақалпақ халқының жүздер бірлестігімен қанаттас өмір сүрген және аралас жасаған әрқилы рулардың құрамасы. Соңынан бұлардың барлығы қалпақ немесе қарақалпақ аталып, жүздер құрамына біржолата қосылып кеткен. Мысалы, Кіші жүздің таз руының бастапқы аты қалпақ. Кіші жүздегі алаша руының бір тармағы, жаппас руының бір кесегі ертеде бөлек топ ретінде өмір сүріп, қарақалпақ деген атаумен жүргізілген. Бүгінде олар жеке-жеке аталар.
Орта жүздегі Алтай наймандары арасында әлі күнге дейін қарақалпақ атауы сақталып қалған. Арқа қыпшақтарының да белгілі бір топтары өздерін қарақалпақ қыпшақ деп атайды. Қоңыраттың қара қоңыраттар бөлегі де осындай атауға ие.
Ұлы жүзде жалайыр руларының бір бөлігі (бұлар бұрынғы Талдықорған облысы жерлерін мекендейді. Ірі елдері: кенегес пен маңғыт) осы күнде де қарақалпақ деп аталады. Қатаған бірлестігі де осылай аталып, қазір олардың азғантай тобы ғана қарақалпақ деп аталып жүр. Тізе берсек, мұндай фактілер башқұрттар арасында да, өзбектер құрамында да көп екен. Жақыннан бері Шыңжаннан келген бір қытайлық азамат сол жақтағы қарақалпақ руларының тізімін жасап, осы мәселені тереңдете зерттеумен айналыса бастапты. Әлгі жігіттің шыққан тегі терістамғалы қарақалпақ екен.
Қарақалпақ атауының айналасында ашылмаған сыр әлі де көп сияқты.
Мен қазақ халқының шежіресін жинау барысында осы жәйттерге назар аудардым. Қазіргі кезде қазақ теңгесінің тұңғыш авторы, белгілі ғалым Хайролла Мағауияұлы Ғабжалелов мырза да қарақалпақ халқының тарихын зерттеуге көңіл бөліп, соны ұйымдастыруға дайындық көруде. Бұл мәселеде тәжірибелі ғалымдарды топтастыруда.

жузден тыс рулар, каракалпак руы, киши жуз, үйсін, уйсин, ұлы жүз, улы жуз, уйсиндер, он сегізінші ғасыр, он сегизинши гасыр, он тогызыншы гасыр, оң тоғызыншы ғасыр, орта жуз, орта жүз, ру, тайпа, шежире, шежире туралы, шежіре, дәстүр, дастур, текст,сөзі,сөздері,создери
4.6 14 голоса
Рейтинг поста
Поделиться:
Подписаться
Уведомить о
guest
14 Комментарии
Старые
Новые Популярные
Межтекстовые Отзывы
Посмотреть все комментарии
Маншук
Маншук
1 год назад

Менің руым қарақалпақ алаша. Алаша руының ішінен табылмады. Әкем онекі ата байұлының ішіндегі Алаша, алашаның қарақалпағымыз дейтін, бірақ онда біз жоқпыз. Сонда , именно ҚАРАҚАЛПАҚ АЛАШАЛАР
Рудан тыс па?

Admin
Администратор
1 год назад
Ответ  Маншук

Алашадан тараған Қарақалпақ руы болуы керек, өкінішке орай мәлімет жоқ. Ал қарақалпақ руы ол мүлдем бөлек ру.

Темиржан
Темиржан
11 месяцев назад
Ответ  Маншук

Мен де руым каракалпак

Ербол
Ербол
8 месяцев назад
Ответ  Маншук

Саламатсызба менинде Руым Каракалпак алаша менде таба алмадым?

Гулназ
Гулназ
9 месяцев назад

Сәлеметсіз бе админ, меным руым жабы каракалпак, рулар шежіресінен таппадым соны тусындыре кетесызбе?

Улуғбек
Улуғбек
8 месяцев назад
Ответ  Гулназ

Яббы(жабы) Қарақалпақтың Қыпшақ арысына жататын урыу

Sapi
Sapi
9 месяцев назад

Qanli onin ishinde irgaqli ruwr haqqinda kim maglumat ayta aladi toligraq

кенжебай
кенжебай
7 месяцев назад

мен кошетау облысы. нанмын. руым калпак лит аргараи. блмеим

кенжебай
кенжебай
7 месяцев назад

караулдардын арасында Остии. нагашыларым караулы дар. аргы атамыздын Ильяс аргарай Калай блуге. болад

Акылбек
Акылбек
7 месяцев назад

мәжек қарақалпақ та шежреден таппадық..

Файна
Файна
2 месяцев назад

Сәлеметсіз бе! Менде каракалпакпын. Биракта 7атамды билмеймин. Әжемнiн 1 куйеуи соғыста қайтқан, сосын аменгерликпен кайнысына тиген әкем сол кайнысынын ұлы. Бирак әкелері олармен тұрмаган, құжатта есиминде бермеген. Сол себепті арғы аталарымыздыда билмеймиз. Бар билетинимиз атанын есими және қарақалпақ екенимиз. Батыстанбыз. Осы тақырып өте қызық және керек, толық ақпарат бере алсаныз жазасызба

Oymawit
Oymawit
2 месяцев назад

Оймауытлар каягында екен, сары оймауыт, кара оймауыт хам жийделилер?

Azat
Azat
2 месяцев назад

Oymawitlar qayag’inda eken (sari, qara ha’m jiydelisi? )

Максут
Максут
1 месяц назад

Ассалаумағалейкум , халқым меніңде руым Қарақалпақ үйімізде үлкен кісілеріміз Ұлы жүз , шанышқылы тайпасына жатамыз дейді , және туы өскен жерімде Қарақалпақ ауылы Қостанай облысы Әулиекөл ауданы